Tận dụng lợi thế về diện tích trồng chè, cà phê cùng không gian chợ phiên vùng cao, xã Bình Thuận đang từng bước xây dựng chuỗi dịch vụ trải nghiệm nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Sức hút từ vùng nông nghiệp xanh và cảnh quan sườn đồi
Nằm ngay khu vực chân đèo Pha Đin thuộc địa bàn tỉnh Sơn La, xã Bình Thuận sở hữu lợi thế lớn về điều kiện tự nhiên với vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Địa phương hiện quản lý hơn 800 ha chè, tập trung tại các bản như Thái Bình, Bình Minh, Bình Mộc hay Bình Nguyên. Mỗi năm, vùng trồng này cung ứng ra thị trường khoảng 8.000 tấn búp chè tươi. Cùng với chè, địa bàn xã còn có gần 1.000 ha cà phê và 400 ha cây ăn quả đang được định hướng canh tác theo các tiêu chuẩn an toàn.
Thời điểm bước vào mùa thu hoạch, không gian các triền đồi được phủ kín bởi những luống chè xanh chạy dài tiếp giáp với khu vực dân cư. Cảnh quan nguyên sơ này nhanh chóng trở thành điểm dừng chân thu hút những người yêu thích nhiếp ảnh và du lịch trải nghiệm. Việc đưa du khách vào thăm các nương chè, tìm hiểu đời sống của người dân địa phương bước đầu tạo ra sự kết nối giữa hoạt động sản xuất nông nghiệp thuần túy và dịch vụ du lịch. Chính quyền địa phương cũng xác định việc khai thác quỹ đất nông nghiệp sẵn có gắn với yếu tố văn hóa bản địa là hướng đi trọng tâm nhằm tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho cộng đồng.
Chợ phiên Pha Đin và mô hình khai thác văn hóa bản địa
Bên cạnh mảng du lịch sinh thái nông nghiệp, việc khôi phục và tổ chức không gian chợ phiên Pha Đin vào thứ Bảy hằng tuần, từ 10 giờ đến 21 giờ 30 phút, được xem là giải pháp tạo nét đặc trưng cho vùng chân đèo. Ngay khi đưa vào vận hành, mô hình này đã tiếp cận được lượng lớn du khách di chuyển qua tuyến đèo Pha Đin. Tại đây, du khách được trực tiếp tham gia vào các công đoạn sinh hoạt truyền thống của đồng bào vùng cao như xay ngô bằng cối đá, làm mèn mén, giã bánh dày, hoặc thưởng thức các món ăn địa phương gồm gà đen, thắng cố và nướng cá.
Không dừng lại ở vai trò là điểm giao thương sản vật, nông sản và thổ cẩm, chợ phiên được quy hoạch để trở thành một sản phẩm du lịch có tính kết nối. Việc lồng ghép các hoạt động biểu diễn văn nghệ dân gian cùng cơ hội tương tác trực tiếp với người dân bản địa giúp tăng mức độ trải nghiệm thực tế. Định hướng của chính quyền xã là duy trì khung giờ hoạt động ổn định của chợ phiên, đồng thời tạo tuyến kết nối giữa chợ với các điểm tham quan lân cận để hình thành một hành trình trải nghiệm khép kín.
Khai thác tiềm năng du lịch từ vùng chè dưới chân đèo Pha Đin - Ảnh 2
Mở rộng hạ tầng lưu trú và bài toán giữ chân du khách
Để khắc phục tình trạng du khách chỉ dừng chân check-in trong thời gian ngắn rồi di chuyển, các điểm du lịch sinh thái và hợp tác xã trên địa bàn đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng lưu trú. Điển hình như Khu du lịch Pha Đin Top với diện tích gần 30 ha, bao gồm hệ thống rừng sinh thái, vườn hoa, nhà hàng sức chứa 150 khách và 21 phòng nghỉ. Đơn vị quản lý tại đây đang tiếp tục nâng cấp dịch vụ cắm trại camping, cho thuê trang phục truyền thống và liên kết với các đội văn nghệ địa phương để phục vụ khách lưu trú qua đêm.
Song song đó, một số mô hình quy mô nhỏ do hộ gia đình và hợp tác xã tự phát triển cũng bắt đầu đi vào hoạt động. Tại bản Thái Bình, khu sinh thái rộng 1.500 m² tích hợp nhà sàn, ao cá, vườn cây ăn quả đã đưa thêm hoạt động trải nghiệm hái chè và tìm hiểu quy quy trình chế biến chè vào lịch trình phục vụ. Việc kết hợp đồng bộ giữa quy mô vùng trồng chè, không gian chợ phiên văn hóa và các điểm lưu trú sinh thái đang giúp xã Bình Thuận từng bước hình thành chuỗi dịch vụ đa dạng, mở ra triển vọng phát triển kinh tế du lịch cho vùng đất dưới chân đèo Pha Đin.