Chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ cách thức vận hành của ngành du lịch, từ quản lý doanh nghiệp, quảng bá điểm đến đến trải nghiệm của du khách. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, bài toán cấp thiết đặt ra là phải chuẩn hóa nguồn nhân lực, trang bị cho người lao động kỹ năng công nghệ song song với nghiệp vụ truyền thống.
Doanh nghiệp du lịch cần nhân sự am hiểu công nghệ
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, du lịch được xác định là một trong những lĩnh vực cần ưu tiên chuyển đổi mô hình hoạt động dựa trên dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI). Những thay đổi này đang diễn ra ở hầu hết các khâu trong chuỗi giá trị du lịch, từ tìm kiếm thông tin, đặt phòng, thanh toán trực tuyến đến quản lý điểm đến và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.
Theo Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 được Chính phủ phê duyệt, ngành du lịch đặt mục tiêu đến năm 2030 có tối thiểu 70% cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số phục vụ hoạt động quản trị và kinh doanh. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong môi trường quốc tế.
Nhân lực du lịch trong giai đoạn mới cần được trang bị đồng thời kỹ năng nghiệp vụ, ngoại ngữ và khả năng ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành dịch vụ.
Nhân lực du lịch trong giai đoạn mới cần được trang bị đồng thời kỹ năng nghiệp vụ, ngoại ngữ và khả năng ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành dịch vụ.
Để thực hiện mục tiêu này, ngành du lịch sẽ thúc đẩy đổi mới mô hình kinh doanh, phát triển các hình thức trải nghiệm mới như tham quan trực tuyến, thực tế mở rộng, mô phỏng hành trình và công nghệ 360 độ. Đồng thời, việc kết nối các nền tảng du lịch số trong khu vực ASEAN cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi cùng với nguồn nhân lực phù hợp. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp du lịch hiện không chỉ cần nhân sự có chuyên môn về điều hành tour, hướng dẫn viên hay quản trị khách sạn mà còn cần những lao động có khả năng khai thác dữ liệu khách hàng, vận hành hệ thống đặt dịch vụ trực tuyến, triển khai marketing số và ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng.
Nhu cầu này đang tạo ra sự thay đổi trong đào tạo nhân lực du lịch. Một số cơ sở giáo dục đã bắt đầu xây dựng các chương trình đào tạo gắn với xu hướng du lịch thông minh, trong đó kết hợp kiến thức nghiệp vụ với kỹ năng công nghệ.
Tại Đại học Hoa Sen, bên cạnh chương trình Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, sinh viên có thể tiếp cận hướng chuyên sâu về quản trị du lịch số. Chương trình tập trung vào những nội dung đang được thị trường quan tâm như phân tích dữ liệu kinh doanh trong du lịch và khách sạn, chiến lược tiếp thị kỹ thuật số, ứng dụng AI và học máy trong du lịch, quản lý điểm đến.
Đây được xem là những kỹ năng quan trọng trong bối cảnh các nền tảng đặt dịch vụ trực tuyến và doanh nghiệp du lịch ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu để xây dựng sản phẩm, dự báo nhu cầu và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Gắn đào tạo với doanh nghiệp, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao
Không chỉ thay đổi chương trình đào tạo, nhiều địa phương và cơ sở giáo dục đang đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp để rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động.
Tại Trường Cao đẳng Du lịch Nha Trang, việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 50 doanh nghiệp du lịch, khách sạn trong và ngoài tỉnh được xem là bước đi nhằm tăng cường đào tạo gắn với thực tiễn. Các đối tác gồm nhiều thương hiệu lớn trong lĩnh vực lưu trú, nghỉ dưỡng, dịch vụ du lịch, tạo điều kiện để sinh viên được thực tập, tiếp cận môi trường làm việc thực tế và mở rộng cơ hội tuyển dụng.
Trong năm học 2025 - 2026, nhà trường đã đưa hơn 700 học sinh, sinh viên đến thực tập tại các doanh nghiệp đối tác. Việc hợp tác này không chỉ giúp người học nâng cao kỹ năng nghề nghiệp mà còn giúp doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn lao động được đào tạo bài bản.
Tại Hải Phòng, nhiều cơ sở đào tạo cũng xác định doanh nghiệp là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng chương trình học. Không ít doanh nghiệp tham gia góp ý nội dung đào tạo, cung cấp tài liệu thực tế, thậm chí trực tiếp chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp cho sinh viên.
Theo các chuyên gia trong ngành, tốc độ thay đổi của thị trường du lịch đang khiến yêu cầu về năng lực người lao động ngày càng cao. Ngoài nghiệp vụ chuyên môn, nhân sự du lịch cần có khả năng thích ứng với công nghệ mới, sử dụng hiệu quả các công cụ quản lý hiện đại và liên tục cập nhật xu hướng thị trường.
Tại An Giang, công tác đào tạo nhân lực du lịch cũng được đẩy mạnh nhằm phục vụ mục tiêu phát triển du lịch chất lượng cao, đặc biệt trong bối cảnh địa phương chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027. Từ nay đến năm 2027, địa phương dự kiến đào tạo, bồi dưỡng hàng nghìn lao động về ngoại ngữ, kỹ năng lễ tân quốc tế, nghi thức ngoại giao, an ninh, y tế, quản lý môi trường và các kỹ năng phục vụ sự kiện quốc tế.
Theo định hướng của ngành du lịch An Giang, nguồn nhân lực được chuẩn bị cho APEC 2027 sẽ trở thành nền tảng lâu dài để địa phương nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới phát triển du lịch chuyên nghiệp và bền vững.
Có thể thấy, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn cho ngành du lịch Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới về chất lượng lao động. Trong giai đoạn tới, nhân lực du lịch không chỉ cần giỏi nghề mà còn phải hiểu công nghệ, biết khai thác dữ liệu và thích ứng nhanh với những mô hình kinh doanh mới.
Khi công nghệ trở thành một phần trong mọi hoạt động du lịch, việc chuẩn hóa nguồn nhân lực sẽ là yếu tố quyết định giúp các doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời tạo ra những trải nghiệm thuận tiện, hiện đại hơn cho du khách trong nước và quốc tế.